Wij hebben succes!!! Of niet?

Wij hebben succes!!! Of niet?

Trots. Wauw. Kippenvel

Succes is iets ongrijpbaars. De laatste tijd ervaar ik steeds meer om mij heen een confrontatie met anderen die succes uitstralen, succes vieren terwijl ik zoek naar verbetering, knelpunten zie en worstel met de weerbarstigheid van de praktijk. Ben ik dan niet succesvol? Is de VoorleesExpress niet succesvol? Ja, eigenlijk wel. We mogen heel trots zijn. Uit een groot wetenschappelijk onderzoek, dat we vandaag bekend maken, blijkt dat er een significant positief effect is op de taalontwikkeling van kinderen. Wauw. En daarnaast zijn we succesvol doordat het aantal gezinnen dat we bereiken ieder jaar weer stijgt. Dit jaar bereiken we meer dan 5500 gezinnen. Ongelofelijk als je bedenkt dat we ooit met 10 gezinnen begonnen in de wijk Kanaleneiland, Utrecht. Meer dan 25000 vrijwilligers en gezinnen hebben al meegedaan. En als je dan verhalen hoort over wat het voor hen heeft betekend, en hoeveel van hen na jaren nog contact hebben. Kippenvel.

Niet tevreden

En toch….Toch ben ik nog niet tevreden. Een ding zit me dwars. Het lukt onvoldoende om ouders blijvend tot ander gedrag aan te zetten. Dat blijkt uit de retentiemeting van het onderzoek en dat zien we in de praktijk. Er is een groep ouders die echt wel na afloop van de VoorleesExpress actiever met taal bezig is en vaker naar de bibliotheek gaat. Maar er is een te grote groep ouders waar dat niet lukt. En dat is frustrerend. Want uiteindelijk heb je veel meer impact als er blijvend meer taal aangeboden wordt in de omgeving waarin de kinderen opgroeien. Dus doen we erg ons best om ouders te inspireren, prikkelen, aan te sluiten bij hun behoeften en talenten.  

Gedragsbeïnvloeding: Hoe moeilijk kan het zijn?

Hoe meer ik me verdiep in dit vraagstuk: hoe complexer het vraagstuk blijkt. Wereldwijd blijken er haast geen andere interventies die het lukt om bij laagopgeleide en laaggeletterde gezinnen ander gedrag te bewerkstelligen. We proberen het allemaal wel, maar het lukt niet. Wel bij taligere hoger opgeleide ouders, maar niet bij deze doelgroep. In een wereld waar we allemaal iedere dag beïnvloed worden door bedrijven en overheden zou de kennis er toch moeten zijn om hier succesvoller in te moeten zijn?

Complex

Maar de aanbevelingen roepen meer vragen op. Als je gedragsverandering wilt, dan moet je veel meer op maat aansluiten bij je doelgroep. Meer diversifiëren. Om dat goed te doen moet je een veel beter beeld hebben van je doelgroep. Wie zijn die ouders eigenlijk? Wat doen ze? Wat houdt ze bezig? En….een belangrijke vraag: bij welke ouders is gedragsverandering eigenlijk een reële verwachting. Heeft het wel zin om mensen te stimuleren tot een actievere rol als ze problematische schulden hebben, depressief zijn, mantelzorger zijn. Kortom, geen ruimte hebben voor ander gedrag. En daarnaast mensen zonder enorme problemen die het gewoon druk hebben en gewend zijn om dingen op een bepaalde manier te doen….Mensen zoals jij en ik. Eerlijk is eerlijk: hoe makkelijk verander ik zelf m’n gedrag als ik weet dat ander gedrag misschien verstandiger is? Misschien is het wel te ambitieus om op grote schaal gedragsverandering te willen realiseren?

Nieuwe ambities

Wat betekent dit nu voor ons? Wij gaan deze week iedereen laten weten dat we trots zijn op de uitkomsten van het onderzoek en op alles wat de VoorleesExpress betekent voor iedereen die meedoet.. We vieren het succes. Maar intussen zijn we, samen met partners,  alweer heel hard bezig om antwoorden te zoeken op de vragen die we onszelf stellen. En hebben we nieuwe ambities om na te streven ;-)

Ben ik succesvol?

Wat betekent dit voort mijzelf? Ik ben me steeds bewuster van het feit dat het niet vanzelfsprekend is dat je steeds weer zoekt naar wat beter kan. En dat ik daarin verder ga dan anderen. Ik zie veel mensen en organisaties die succes veel meer laten zien, uitstralen en voelen. Maar, ondanks onze successen, lukt me dat niet goed. Misschien zou ik het vaker moeten proberen. Maar ik moet zeggen dat ik niet ongelukkig ben. Ik geniet van mijn werk. Want ik krijg er juist veel energie van dat er heel veel te leren blijft en nieuwe uitdagingen zijn om onze tanden in te zetten.

Links

Factsheet onderzoek
Volledig onderzoeksrapport
Samen met VINCI TopOnderwijs gingen we op zoek naar meer kennis over gedragsverandering bij ouders.