Zelf ervaren - De VoorleesExpress in coronatijd- Karien van Buuren

Zelf ervaren - De VoorleesExpress in coronatijd- Karien van Buuren

Karien van Buuren is regionaal coördinator van het VoorleesExpress netwerk in Overijssel vanuit Rijnbrink. Daarnaast is ze sinds oktober zelf weer als vrijwilliger actief en verbonden aan een gezin met twee kinderen. Elke woensdagmiddag hebben ze online contact. Wij vroegen haar naar haar ervaringen.

Waarom heb je je aangemeld als vrijwilliger bij de VoorleesExpress?

Allereerst omdat ik het onwijs leuk vind! Het voorlezen is een welkome afwisseling met mijn werk. En ik vind het heel mooi dat ik op deze manier echt iets kan betekenen voor een gezin in mijn eigen stad. Enschede is een stad waar ontzettend veel mensen laaggeletterd zijn en het plezier van voorlezen niet kennen.
Daarnaast heb ik me weer aangemeld omdat ik zelf graag wilde ervaren hoe het is om het voorleestraject online vorm te geven ten tijde van corona. Ik heb een adviserende en ondersteunende rol richting de projectleiders VoorleesExpress en dan is het fijn om ook zelf te weten wat wel en niet werkt.

Was dit de eerste keer dat je meedeed als vrijwilliger bij de VoorleesExpress?

Ik ben in 2007 al als vrijwilliger begonnen bij VoorleesExpress Utrecht. Sindsdien heb ik in veel gezinnen voorgelezen, in Utrecht en later in Enschede. Ik gok dat ik inmiddels zo’n 10 voorleesgezinnen heb gehad. Ook was ik vaak coördinator van een team voorlezers en gezinnen.   

Aan wat voor gezin ben je gekoppeld?

Ik lees voor in een gezin met twee hele enthousiaste jongens van 6 en 9 jaar. Thuis wordt Engels en Italiaans gesproken met de kinderen. De kinderen kunnen inmiddels ook al aardig goed Nederlands: zij leren snel! Moeder is heel gemotiveerd en betrokken. Na de recente sluiting van scholen en het thuisonderwijs, werd er natuurlijk meer begeleiding en ondersteuning van ouders gevraagd. Dat kan best lastig zijn wanneer je de Nederlandse taal nog niet goed beheerst. Daarom stelt moeder soms ook vragen over het schoolwerk van de kinderen. Maar vooral proberen we er een heel leuk uurtje van te maken, met lezen, praten, (talige) spelletjes en energizers.voorleesgezin Karien 3

Je bent vrijwilliger geworden tijdens de coronacrisis. Wat voor effect heeft dat op het verloop van het traject?

De kennismaking met het gezin kon oktober vorig jaar nog in de bibliotheek plaatsvinden, met een mondkapje op, in een gereserveerde ruimte. Vervolgens hebben we ingestoken op een online voorleestraject. Dat gaat gelukkig erg goed! We maken gebruik van Teams. Elke woensdag om 17u zitten de jongens klaar achter de computer; daar helpt moeder bij. De jongens vinden het allerleukst om zelf te lezen. Ik haal telkens een aantal boeken uit de bibliotheek en breng die bij het gezin langs. Deze boeken leen ik in tweevoud: één exemplaar is voor het gezin thuis en één exemplaar is voor mij. Zo kunnen we samen lezen uit hetzelfde boek. De broertjes helpen elkaar ook op weg. Ik kan de bibliotheek om advies vragen, zodat ik telkens weer leuke boeken heb. Op die manier kan ik de boeken bovendien makkelijk meenemen van de afhaalbieb/ de Bieb to Go. Helaas is een gezamenlijk bibliotheekbezoek op dit moment niet mogelijk.

Je bent zelf ook professioneel betrokken bij de coördinatie, uitvoer en doorontwikkeling van de VoorleesExpress. Welke inzichten heb je opgedaan door nu als vrijwilliger deel te nemen?

In mijn voorleesgezin gaat het online voorlezen heel goed. Dat komt ook doordat het gezin heel gemotiveerd is, zij de nodige apparaten en goede wifi in huis hebben, en de communicatie goed verloopt in Nederlands/Engels. Dat zijn dan toch wel belangrijke voorwaarden voor een succesvol online traject.  Ik denk dat het makkelijker is om met kinderen van 6+ een online voorleestraject vorm te geven: zij kunnen zelf ook al lezen, kennen inmiddels het online werken een beetje, en kunnen zich vaak al beter concentreren. Tegelijkertijd bieden digitale prentenboeken en online voorleesfilmpjes (via de jeugdbibliotheek.nl) mooie mogelijkheden met jongere kinderen. Daarom is tijdens de eerste lockdown de Digitale Voorleestas ontwikkeld door Rijnbrink.

Voor het voorleestraject is nu nog meer maatwerk nodig. Dat vraagt van de projectleider om duidelijke kaders te stellen en tegelijkertijd daar binnenin te zoeken met de vrijwilliger en het gezin wat voor hen werkt. Dat vraagt om goed persoonlijk contact met alle deelnemers.
We hopen onze huidige vrijwilligers vast te houden. Tegelijkertijd kan het een kans zijn om een nieuwe doelgroep vrijwilligers te werven voor online voorleestrajecten. Daarbij mogen we heel blij zijn met het digitale platform Mijn.VoorleesExpress.nl. Hiermee kunnen we de vrijwilligers tóch goed trainen en begeleiden.

De coronacrisis heeft bepaalde problemen blootgelegd. We hebben gezien dat niet iedereen de nodige (digitale) basisvaardigheden heeft om mee te kunnen doen. Die urgentie is nu alleen maar groter geworden. Daarom is het juist nu zo belangrijk om taalarme gezinnen te bereiken en te ondersteunen met de VoorleesExpress. Voor ouders kan het moeilijk zijn om de kinderen te stimuleren in de taalontwikkeling en het leesplezier te vergroten. Zo kunnen taalzwakke kinderen nog verder op achterstand komen. Ik zou projectleiders daarom willen adviseren om de komende tijd te experimenteren, op kleine schaal: kijk wat werkt en ervaar ook wat niet werkt!