Zelf ervaren - De VoorleesExpress in coronatijd - Anne Heinsbroek

Zelf ervaren - De VoorleesExpress in coronatijd - Anne Heinsbroek

Anne Heinsbroek is oprichter en directeur van stichting VoorleesExpress. Daarnaast is ze zelf sinds november 2020 weer zelf als vrijwilliger actief in Utrecht. Ze is gekoppeld aan een gezin met een meisje van drie. Iedere dinsdagmiddag komt Anne thuis bij het gezin op bezoek. Wij vroegen haar naar haar ervaringen.

Waarom heb je je aangemeld als vrijwilliger bij de VoorleesExpress?

Ik ben al sinds de oprichting van de VoorleesExpress, 14 jaar geleden, zelf actief geweest als vrijwilliger. Om de zoveel tijd meld ik me weer aan om feeling te houden met de praktijk en zelf te merken hoe ik bepaalde ontwikkelingen ervaar vanuit het perspectief van de vrijwilliger. Dit keer gaf ook de doorslag dat er zoveel kinderen en gezinnen zijn die door de corona crisis extra ondersteuning nodig hebben en dat we moeite hebben om ze te bereiken door de contact beperkingen. Door me zelf als vrijwilliger aan te melden kon ik iets concreets doen.foto anne hadeel ababeel

Aan wat voor gezin ben je gekoppeld?

Ik ben gekoppeld aan een gezin dat oorspronkelijk uit Irak komt. Ze wonen een paar jaar in Nederland. Het meisje is drie en spreekt vooral Arabisch. Vader en moeder wonen allebei in Utrecht, maar apart. De dochter woont bij haar moeder. In het begin liep het contact heel moeilijk. Ik wilde graag kennismaken, maar zowel telefonisch als via Whatsapp kreeg ik niet goed gecommuniceerd wie ik was en wat de bedoeling was. De moeder spreekt nog weinig Nederlands en in het Engels begrijpen we elkaar ook niet altijd. Ze vertrouwde me eerst niet. Ze ging maar niet in op mijn pogingen om te komen tot een eerste contactmoment.

Uiteindelijk hebben we elkaar voor het eerst ontmoet bij het peutercentrum, en heeft de pedagogisch medewerker geholpen om het contact tot stand te brengen. Toen het contact zo moeilijk liep in het begin, was ik bijna afgehaakt. Ik had het zelf erg druk en had er zo geen zin meer in. Nu zijn we een paar maanden verder en hebben we heel goed contact. Moeder en dochter staan iedere week weer al op me te wachten bij de deur en ik voel me juist heel welkom.

Ik ga steeds met veel plezier en ben erg gesteld geraakt op moeder en dochter. Die moeilijke start bleek puur een communicatie probleem. Het is leerzaam om te ervaren hoe snel je beeldvorming beïnvloed wordt door onhandige communicatie. En hoe ik door mijn eigen drukke en hectische mindset, misschien ook zelf te snel en onzorgvuldig communiceerde, ervan uitgaande dat de ander me wel zou begrijpen. Echt jammer als het daarop stuk was gelopen!

Je bent vrijwilliger geworden tijdens de coronacrisis. Wat voor effect heeft dat op het verloop van het traject?

Toen ik me aanmeldde, hoopte ik dat ik ervaring op zou kunnen doen met online sessies. In deze tijd leek het me, met het risico op besmettingen, het slimst om huisbezoeken zoveel mogelijk te beperken en gebruik te maken van digitale mogelijkheden. Maar al bij de eerste kennismaking met dit gezin was duidelijk dat er geen andere optie was dan gewoon toch thuis op bezoek gaan. Online communiceren lukte niet goed en er was ook was er geen tablet of laptop in huis. Nog een extra factor was dat het meisje net als iedere driejarige snel afgeleid is en regelmatig rondstuitert. Het lijkt me niet te doen om haar voor een langere tijd te boeien via een scherm. Dus uiteindelijk lijkt ons traject heel erg op een traditioneel traject. Het enige verschil is dat ik afstand houd van de moeder en we zorgen voor goede hygiëne en ventilatie.

Je bent zelf ook professioneel  betrokken bij de coördinatie, uitvoer en doorontwikkeling van de VoorleesExpress. Welke inzichten heb je opgedaan door nu als vrijwilliger deel te nemen?

Ik was vorig jaar in eerste instantie heel optimistisch over de mogelijkheden om online sessies in te zetten als alternatief voor huisbezoeken. Ik zag enorme voordelen. Laagdrempelig, kost minder tijd, kan vanaf iedere locatie. Maar hoorde al snel van vrijwilligers ook over de nadelen. En de beperkte doelgroep voor wie het geschikt is. Nu heb ik zelf ervaren dat het niet voor iedereen werkt.

Ook heb ik weer ervaren dat ik te makkelijk dacht over hoe je met ouders in gesprek gaat over taalontwikkeling, hun rol daarin en bijvoorbeeld meertaligheid. Ik heb moeite om daar goed over in gesprek te gaan met de moeder. Dit motiveert me om te onderzoeken hoe we beter kunnen  communiceren naar ouders.

Wat voor mij veel indruk maakt is dat ik in deze tijd de enige persoon ben die bij dit gezin langs komt en hoeveel het betekent voor hen dat ik die moeite doe. Ik ga met het meisje en moeder aan de slag met de taalontwikkeling, maar ik beteken vooral ook veel door te praten over dagelijkse dingen en bijvoorbeeld toe te lichten hoe de corona maatregelen en besluitvorming eromheen werken. Vaak wist de moeder niet goed wat er speelde en waarom de winkels ineens dicht waren. Dat is echt weer even een eyeopener: hoezeer we ook, als VoorleesExpress en als maatschappij, de nadruk leggen op het belang van taalvaardigheden en het voorkomen van achterstanden, een groot deel van wat de VoorleesExpress betekent, draait echt om aandacht en persoonlijk contact. Dat is niet te goed te meten in harde resultaten, maar van heel veel waarde. Voor het gezin, maar ook, in dit geval, voor mij als vrijwilliger. In deze lastige wintermaanden, met een lockdown, heb ik steeds weer uitgekeken naar de gezellige dinsdagmiddagen met dit gezin en veel van ze geleerd.